Lekkere wijn volgens De Wijnvriend

De Wijnvriend houdt van wijn die gemaakt is om te drinken en van te genieten. Niet om te speculeren, te snobben of te bewaren. Een wijn die jong niet lekker is, wordt dat later ook niet. De Wijnvriend zoekt wijn die alleen van druivensap wordt gemaakt. Natuurlijk gemaakt, en niet van hout of van sulfiet of wat dan ook, nee, uitsluitend van druivensap.

De meeste wijn wordt bedacht in een laboratorium en gemaakt in een soort fabriek. Marketeers voelen in de markt wat de smaak van het grote publiek is: iets meer zoet, een vleugje meer zuidvrucht, een tikkie hout. Het kan allemaal en aldus wordt de wijn gemaakt. Technisch vaak goed, maar zielloos, inwisselbaar en tenslotte vervelend, je wordt er niet spiritueel maar chagrijnig van.

De smaak van dat soort wijn wordt geconstrueerd. Er wordt, om de gewenste smaak te krijgen, naar hartelust laboratorium gist gebruikt, aangezuurd, afgebitterd en aangezoet. Er wordt suiker gebruikt ter verhoging van de alcoholgraad (chaptalisatie). Bijna nergens mag het, maar suikerproducenten hebben hun jaarlijkse verkoophausse altijd vlak voor de oogsttijd. En dan heb je nog de geur- en smaakstoffen: beetje perendrups, beetje zwarte bes…

Wettelijk mogen er in wijn, naast druivensap, zo’n 60 additieven worden gebruikt die niets met wijn te maken hebben. De al genoemden, maar ook zwavel, industrieel gist, vitaminen, enzymen, etc. En niet speciaal door armere of kleinere wijnboeren. Nee, integendeel, vaak geldt helaas: hoe groter de wijnproducent, hoe groter de kans op geknoei.

Biologische wijn, Vin Naturel, Natuurwijn, Organic Wine

Er zijn grofweg twee groepen wijnboeren die een andere weg inslaan: de biologisch werkende wijnboeren en de natuurlijk werkenden.

Het begrip biologisch slaat uitsluitend op de manier van werken in de wijngaard (geen of weinig chemicaliën), en niet op wat er gebeurt in de cave. Bij het wijnmaken zijn namelijk, ook onder de officiële bio labels, bijna alle van de bovengenoemde 60 additieven toegestaan.

Dat label bio zegt dus erg weinig, en het zegt zeker niet of een wijn lekker is. In iedere soort wijn zijn de lekkere schaars, en dat geldt net zo goed voor biologische wijn.

De natuurlijk werkenden zijn mensen die de lekkerst mogelijke wijn met karakter willen maken en hebben ontdekt dat dit alleen maar kan als je de natuur in het hele wijnmaakproces zijn eigen gang laat gaan, zowel in de wijngaard als bij het wijnmaken. Deze wijnboeren houden in de eerste plaats van wijn.

Naar dit soort wijn zijn wij op zoek.

Benieuwd naar de lekkerste Vin Naturel en Biologische wijn? Bekijk onze wijnen in de webshop.

De bende van vijf

De natuurschool begon bij de micro-bioloog en wijnmaker Jules Chauvet, die tot zijn dood in 1989 in de buurt van Mâcon werkte, heeft veel geëxperimenteerd met het gebruik van eigen gisten en het werken zonder zwavel. Eigen gisten zijn typisch voor elke wijngaard, zij bepalen de eigenheid van een wijn. Maar, werken met eigen gisten betekent: niet spuiten in je wijngaard en zorgvuldig en hygiënisch werken bij het wijnmaken.

Begin jaren tachtig begonnen vijf wijnboeren uit de Beaujolais Chauvet’s ideëen in praktijk te brengen met als doel weer de traditionele, natuurlijk gemaakte beaujolais (van de gamay druif) te gaan produceren. Deze directe leerlingen van Chauvet worden door hun collega-wijnboeren, vaak niet zonder hoon, ‘De bende van vijf’ genoemd.

Voorop in deze zwavelloze bende liep de gedreven en inspirerende Marcel Lapierre, die de beweging en haar leden tot cultstatus wist te brengen. Helaas is hij overleden, maar hij vindt navolging: door heel Frankrijk is een groeiend netwerk van wijnboeren ontstaan die op soortgelijke wijze werken en die dan ook de lekkerste en meest karaktervolle wijn van hun streek maken. Ze kennen elkaar allemaal goed, of ze nou in de Touraine wonen of in de Bourgogne of Beaujolais. Ze komen vaak bij elkaar voor stages en proeverijen, regelrecht hulp of gewoon lekker doorzakken met z’n allen. Een echte (wijn-) vriendenclub dus!

De meeste van deze wijnboeren zijn wars van stempels van officiële instanties: lekker zit niet in het etiket maar in de fles! Die stempels worden namelijk verstrekt door commissies van collega’s die vooral de tijd stil willen zetten en, zoals een wijnboer me laatst zei, ‘jaloers zijn op succes, helemaal niet van wijn houden en ‘s avonds stiekem jenever stoken omdat ze daar eerder vrolijk van worden’.

Niet voor iedereen

Ik moet u wel waarschuwen: mijn wijn is niet aan iedereen besteed. Maar als hij u pakt, dan zult u ‘gewone’ wijnen ook steeds minder lekker vinden. Zoals Marcel Lapierre ooit tegen me zei: ‘voor jou is er geen weg terug meer, jij bent al voor eeuwig verpest’. U zult merken dat mijn wijn zó makkelijk wegdrinkt, naar meer smaakt, nog een slok, een glas, een fles. De waarheid van de lege fles.

Hoe smaakt lekkere wijn volgens De Wijnvriend?

Lekkere wijn is zuiver en natuurlijk, hij heeft diepte en breedte in de smaak, hij is aangenaam en zacht in de mond, brandt niet in de keel, geeft geen oprispingen in de maag, ook niet bij ruime inname! Goede wijn geeft energie, hij verlicht, doet verlangen naar nog een slok, in plaats van het zware gevoel dat slechte wijn oproept. Hij weerspiegelt de eigenschappen van de wijnboer en zijn terroir, ze hebben persoonlijkheid. En nooit meer branderige kelen of magen, nooit meer bonkende hoofdpijn van de suiker, de zwavel of andere toevoegingen.

Ontmoet de wijnboeren en ontdek de verhalen achter onze wijnen.

Hoe krijg je zulke vin naturel?

Zulke wijn ontstaat door een hoop elementen. Een greep uit de belangrijkste:

Een rijk bodemleven.

Goede wijn ontstaat in de wijngaard. Hoe biologisch zuiverder de bodem en hoe rijker het bacterieel bodemleven, hoe beter. Dat beschermt tegen ziektes en schimmels en draagt bij aan de dimensie en gezondheid van de wijn. Hiertoe zijn chemische middelen (bestrijdings- en verdelgingsmiddelen) verboden, want die zijn funest voor een levende bodem.

De wortels moeten de diepte in, hoe dieper ze gaan hoe meer dimensie in de wijn en hoe weerbaarder tegen klimatologische extremen. Dat wordt gestimuleerd door dichte bebouwing van de wijnstokken en door oppervlakkige wortels te snoeien.

Werkzaamheden in de wijngaard gebeuren niet met een tractor (drukt de bodem vast), maar idealiter met een paard. Er wordt geploegd om het onkruid te verwijderen en niet gespoten, uiteraard. De oogst gebeurt met de hand.

Lage opbrengst

Hoe meer druiven je oogst van een wijngaard, hoe vlakker en dunner de smaak. En omgekeerd. Een goede wijnboer doet zijn best om zo weinig mogelijk druiven te oogsten. Dat doet hij vooral door de manier van snoeien in het voorjaar (terugsnoeien tot 2, 3 of 4 ogen) en door zomersnoei (wegknippen van al te enthousiast groeiende takken of trossen in het begin van de zomer).

Allochtone gisten

Gist is nodig om druivensap om te zetten in wijn. We zeggen gist maar eigenlijk gaat het steeds om een veelheid van giststammen. Iedere wijngaard heeft een specifieke collectie gisten. Die gisten zorgen voor de specifieke eigenschappen en de specifieke smaak van de wijn van die wijngaard.

Hoewel er best wat negatieve aspecten genoemd kunnen worden, zorgt eigen gist voor een veel natuurlijker en rijkere smaak. Eigen gisten kunnen alleen bestaan als er niet wordt gespoten in de wijngaard. Doe je dat wel, of gebruik je sulfiet vóór de gisting, dan heb je fabrieksgist nodig. Dat kun je in allerlei smaken krijgen, perendrups, banaan etcetera. Dat willen we dus niet.

Weinig of geen sulfiet.

Sulfiet is een stof die in de wijnindustrie in meerdere fases wordt gebruikt: op de wijnstruiken, op de geoogste druiven, voor de gisting, bij het bottelen en om vaten en apparatuur te reinigen. Het is een conserveer- en ontsmettingsmiddel en antioxidant en het wordt gebruikt om de gisting te stoppen. Sulfiet is een zeer gemeen beest, zoals een wijnboer me laatst zei, een zeer kleine hoeveelheid werkt al zeer agressief.

Voor sulfiet zijn wettelijke (europese) normen voor droge wijn: 160 milligram/liter voor rood en 210 mg/liter voor wit (nature et progress biowijn 130 resp. 160 mg/liter). Natuurboeren gebruiken geen of weinig sulfiet en alleen bij het bottelen, zo’n 15 tot 20 milligram/liter, een speldenknopje.

Waarom is sulfiet zo slecht?

Het tast de smaak van wijn aan evenals je smaakpapillen. Het maakt wijn scherp in de keel, branderig in de maag en veroorzaakt bij voldoende inname een algeheel kramperig gevoel en hoofdpijn. Bovendien maakt het de wijn dood: de smaak van een zuivere wijn ontwikkelt zich in het glas. En dan heb je nog de mensen die allergisch zijn voor sulfiet.

Geen chemie bij het wijnmaken, geen technische stressoren, geen chaptalisatie.

Het spreekt vanzelf dat een natuurlijk werkende wijnboer geen gebruik maakt van alle chemische middelen die de wijnwetenschap zo enthousiast aanreikt om het wijnmaakproces te beïnvloeden. Dat geldt ook voor chaptelisatie, het toevoegen van suiker bij de most om het alcoholpercentage te verhogen. Ook op technisch vlak worden stressoren gemeden. Zo wordt de wijn niet door pompen van het ene in het andere vat gebracht, maar door zwaartekracht.

Geen filtering, geen klaring

Vaak wordt wijn vlak voor het bottelen geklaard en gefilterd om de wijn helemaal helder te krijgen. Filtering neemt echter ook altijd wat smaak en wat kleur weg. Natuurboeren doen dat dus niet.

Op de hoogte blijven van de Wijnvriend? Schrijf je in voor de Wijnbrief!

De B-kant van natuurlijk gemaakte wijn

Is Vin Nature dan alleen maar goed? Zal die de vervlakking van smaken kunnen tegenhouden? Breekt het paradijs aan?

Misschien. Maar Vin Nature heeft ook een paar eigenaardigheden. Zo is er soms een geur van boerenerf, soms is de zuurgraad iets hoger, soms is er een heel klein beetje koolzuur en soms oxydeert de wijn tamelijk snel, zodat je hem niet kan bewaren tot de volgende dag. Ook is hij soms wat troebel, waar je vooral bij witte wijn aan moet wennen. En hij verandert tijdens het drinken: het eerste glas smaakt vaak anders dan het volgende. De ene fles kan anders smaken dan de andere, en het kan ook uitmaken wanneer je hem drinkt.

Maar dat is allemaal ook spannend, toch?
Het zijn zaken die een zekere gewenning vragen, en misschien ook niet bij een eerste slok direct overtuigen. Maar zoals gezegd: heeft deze wijn u eenmaal te pakken, dan wilt u nooit meer fabriekswijn. Ga het proberen, duizenden gingen u voor!

Indeling van onze wijnen

Hoewel wij zoveel mogelijk Vin Naturel proberen te kopen, hebben we ook andere goed gemaakte lekkere wijn.

Wij delen onze wijn in 5 klassen in:

  • Natuurlijk, zie hierboven
  • Bio-Dynamisch: certificaat van bijvoorbeeld Demeter, houdt rekening met maanstand, homopatische bemesting van de wijngaard
  • Biologisch: certificaat van bijvoorbeeld Nature & Progress of Agriculture Biologique
  • Klassiek+: op klassieke manier maar zuiver gemaakte wijn, bijvoorbeeld volgens het voorportaal van biologische wijn, de agriculture rationnée. Sulfietpercentage ten hoogste 60mg/liter
  • Klassiek: volledig klassiek gemaakt, sulfietpercentage tot ca. 80mg/liter, nog altijd weinig.

Restaurants

Waar drink je onze wijn?
Thuis natuurlijk. Of bij vrienden, nog beter. Maar ook bij:

Gaat u naar Parijs, Londen, Berlijn, Lyon, Marseille of elders, en zoekt u een restaurant met onze wijnen? Stuur ons een mail, dan tippen we u graag!